Ithaca

ITHACA International Poetry

A selection of poetry in Irish translation from around the world

***

Ludwig Meidner, 1889-1966

LEANANN AN COGADH AR AGHAIDH

Leanann an cogadh ar aghaidh,
cuirtear i láthair
an tseantragóid chéanna;
na príomhpháirteanna á ndéanamh
ag aisteoirí anaithnide.

Ní bhronnfar aon ghradam Oscar an bhliain seo:

Ní bhronnfar tada ach
ocras
lot
fulaingt
agus bás.

Thuríður Guðmundsdóttir, an Íoslainn (1939)

Leagan Gaeilge le Rua Breathnach


ón gcnuasach: «Panorama de la poésie islandaise»

Editions du Cygne, Paris 2021

***

CÉN CHAOI A nAIMSEOIDH MÉ THÚ AGUS TÚ I bhFAD UAIM?
¿Cómo será buscarte en la distancia?
—Eunice Odio

Cén chaoi a n-aimseoidh mé thú agus tú i bhfad uaim,
An grá, an grá a thug go dtí an choill mé,
a thaispeáin na féileacáin dom,
a líon go béal mé,
agus a thug tú féin dom:
an t-áthas, agus ina dhiaidh sin an brón.

Cén chaoi a n-aimseoidh mé thú agus tú i bhfad uaim,
na piléir ag teacht go tiubh thar mo ghualainn,
an cogadh ag búireach i mo chluasa?

Cén chaoi a n-aimseoidh mé thú
sna laethanta seo gan deireadh, spíonta, cosnochta,
cá bhfuil an grá anois, a deirim;
an grá a shéid ar shiúil mé mar chúr na farraige?

Cén chaoi a n-aimseoidh mé thú, nuair nach bhfuil ann anois
ach an t-uaigneas, an neamhní seo, ag magadh fúm,
ag gáire fúm i mo riocht mar leannán tréigthe?

Gioconda Belli, Nicearagua

<>

¿Cómo será buscarte en la distancia?

¿Cómo será buscarte en la distancia?

—Eunice Odio

Cómo será buscarte en la distancia,
amor, amor que me has llevado a la puerta del árbol,
al vuelo de la mariposa,
a la fuerza, a la vida,
y que me llevaste,
después de la alegría, a la tristeza?

¿Cómo será buscarte en la distancia,
entre balas silbándome en los hombros,
entre el ruido de la guerra y de las lágrimas?

¿Cómo será, amor, este buscarte en el tiempo,
en los anchos pasillos de los días, despeinada,
descalza, con este amor, amor,
que se revuelve en mí como un mar dentro de una pecera?

¿Cómo será buscarte en la distancia, en el no estar,
en el estar sola, en esta nada que goza con saña
mi incertidumbre de mujer abandonada?

Gioconda Belli, Nicaragua

***

SAOIRSE


An bhfuil saoirse againn? Tá an tsaoirse ag na féileacáin

Eitilt thar dhromchla an domhain,

Gan bacadh le teorannacha náisiúnta,

Gan bacadh le rialtais

Ná le bolscaireacht

Na náisiúnstát.

Tá an tsaoirse acu tuirlingt aon áit is mian leo,

Agus cé go mbagraíonn an creachadóir orthu de ló is d’oíche,

Níl faitíos orthu roimh nathair ná roimh an mbuaf shleamhain.

Tá saoirse ag na féileacáin;

Saoirse atá caillte againn féin—

Saoirse na gcoillte, na sráideanna, na reiligí,

Téann siad ar fán cibé áit gur mian leo:

Saor fanacht socair,

Saor dul chun bóthair.

Ach cad fúinne, an bhfuil muidne saor?

Bheadh, dá mbeadh ár sprideanna mar fhéileacáin.

Tabassum Tahmina Shagufta Hussein, an Bhanglaidéis

Sa deireadh
bhí gach rud ar nós cuma liom,
ár spadhair, ár mbuaireamh,
ár mbriathar díchéillí
ag síobadh ina chuaifeach
ó thor go tom.


Sa deireadh bhí an saol
mar a bheadh seanscéal caite,
dráma gan iontas,
léiriú gan spleodar,
fásach focal,
leadrán síoraí.


Sa deireadh díbríodh sinn
go himeall na brí,
turas in aisce,
stair gan toradh,
sinn ag siúl go bacadh
ó ní go neamhní

Nilavronill Shoovro, an India

***

Inscríbhinn

Abair liom
cad ann
a snoífidh mé
d’ainm?

Sa spéir?
Tá sí ró-ard.
Sna scamaill?
Tá siad róghasta.

Sa chrann
a leagtar is a dhóitear?
San uisce
a scuabann gach rud chun siúil?

Sa chré
a dhéantar trampáil air;
an chré ina bhfuil
na mairbh sínte?

Abair liom
cad ann
a snoífidh mé
d’ainm?

Ionam féin
ionam féin
níos doimhne
ionam féin.

Erich Fried, an Ostair (1921 – 1988)

Aistriúchán le Rua Breathnach

Inschrift

Sag mir
in was
schneide ich
deinen Namen?

In den Himmel?
der ist zu hoch
In die Wolken?
Die sind zu flüchtig

In den Baum
der gefällt und verbrannt wird?
Ins Wasser
das alles fortschwemmt?

In die Erde
die man zertritt
und in der nur
die Toten liegen?

Sag mir
in was
schneide ich
deinen Namen?

In mich
und in mich
und immer tiefer
in mich.

Erich Fried, Austria (1921 – 1988)

Dílseacht

Beidh mé i gcónaí dílis duit, a chrainn!

Lá amháin nuair nach mbeimid anseo a thuilleadh,

Déanfar líne díom,

Casfaidh tú leathanach

Is tiocfaimid aghaidh ar aghaidh,

Mar chairde dílse,

Mise mar dhán,

Tú féin mar dhuille bán,

An bheirt againn snaidhmthe ina chéile…


Armenuhi Sisyan, An Airméin


Ես միշտ հավատարիմ կմնամ քեզ, ծա՛ռ. / երբ մի օր մենք չեն լինի, / ես կդառնամ տող, /դու` էջ, / կհանդիպենք իրար / ու կնվիրվենք, / ես` որպես բանաստեղծություն, / դու` որպես էջ ճերմակի / ու կփարվենք իրար…

Rua Breathnach a chur i nGaeilge

***

BOMAITE

Tá mo lámha fuar.

                                              Amuigh ar an tsráid arís

Chuir mé an rud fánach sin taobh thiar díom

Agus táim sa bhaile anois

i mo shuí chun boird.

                                              Is ag an bomaite seo

a bhraithim an fuacht i mo lámha,

                                              comhartha

a bhaineann geit asam gan údar, rud fánach,

b’fhéidir, na lámha a bheith fuar.

Fuacht mhí na Samhna

i mo lámha, sin uile.

                                                              Mise atá ann:

Feicim an vása lom Gréigeach os mo chomhair,

an gnáth-thráthnóna im thimpeall.

Is annamh a bhíonn mo lámha fuar.

I bhfaiteadh na súl samhlaíodh dom

an néaltrú deiridh, m’ainm scriosta

ón duilleog liathdhonn

le dúch sioctha an neamhní.

Antonio Cabrera, An Spáin

Un segundo //Tengo las manos frías./ He salido a la calle,/he resuelto el asunto banal correspondiente/y he regresado a casa para ocupar de nuevo/mi sitio en esta mesa./ He descubierto entonces/la frialdad de mis manos,/ signo/que me perturba acaso sin justificación,/porque es muy poca cosa tener las manos frías./Este frío noviembre/está en mis manos, nada más./ Soy yo:/veo el jarrón ingenuamente griego/y la tarde de siempre rodeándome./Pero en mí es muy raro tener las manos frías./En un fugaz segundo, mi pensamiento ha visto/la niebla tan probable, la hoja gris escrita/donde el nombre que tengo estaría tachado/con la tinta de escarcha del final.

 Aistrithe go Gaeilge ag Rua Breathnach

***

FOCAIL

Im thimpeall, dom chlúdach, tá focail.
Fásann siad orm mar bhaclóga ar chrann,
Fásann siad go tréan istigh ionam
Agus deirim…cén mhaith iad na focail seo
is iad de shíoraí do mo chrá? Bí ar d’fhaichill, adeirim,
Beirfidh siad amuigh is istigh ort—
Is geall le gríog nó gaineamh reatha iad,
Farraige suaite
nó poll suaraic,
scian a ghearrfadh do scórnach
i bhfaiteadh na súl. Crá croí na focail,
Fásann siad orm mar dhuilleoga ar chrann,
gan stad gan staonadh fásann siad
ón gciúnas, ó áit éigin go domhain ionam féin…

Kamala Das, an India (1934–2009)

Leagan Gaeilge le Rua Breathnach

***

TUIGE A N-OSCLÓINN MO BHÉAL

Tuige a n-osclóinn mo bhéal,
tuige a gcanfainn amhrán?

Tá fuath ag an saol dom;
cén difear, canadh nó tost?
Tuige a labharfainn go binn
nuair nach mothaím ach an phian,
ónar bhris an tíoránach
mo phus?
Gan compánach ar an saol
níl ciall ar bith a bheith lách;
is mar a chéile gol is gáire,
mar a chéile beatha is bás.
Spíonta le huaigneas,
buairt is cruatan,
Is cosúil gur rugadh don neamhní mé.
Deirtear gur binn béal ina thost,
Ach cad faoin gcroí, an amhlaidh atá?
Cén mhaith na sciatháin bhriste seo
don té a bhfuil eitilt aici?
Is rófhada atáim i mo thost,
tá sé thar am labhairt amach—
Abraím ós íseal
i mo chroí istigh,
tugaim mo mhionn
go mbrisfidh mé an chuing,
go n-éalóidh mé ón uaigneas,
go gcanfaidh mé den tsaoirse.
Ní haon ribín réidh mé, adeirim,
ag luascadh anonn is anall sa ghaoth:
bean de chuid na hAfganastáine mé
tuige nach ligfinn uaill ghéar asam?

Dán le Nadia Anjuman, an Afganastáin (1980–2005)
Dúnmharaithe ag a fear céile is a theaghlach

Leagan Gaeilge le Rua Breathnach

***

RÉASÚNAÍOCHT


Nuair atá tú i ngrá
bíonn gach rud indéanta:
a bheith mar lóchrann
nó mar shaighead imithe ar strae
trí mhullach na spéire,
an t-uisce ag titim tríd.
Is amhlaidh atá don ghráin—
Bíonn gach rud indéanta:
glanann tú an dusta ó bhrat na hoíche, abraimis,
Nó glasann tú na réaltaí i dtaisceadán.

Rabia Djelti, An Ailgéir

Leagan Gaeilge le Rua Breathnach

Illustration by Zhao Lihong

UAIR AMHÁIN

Uair amháin, bhíos ag siúl na mbóithre,
mo scáth mar chrann lom sa bhfásach.
Uair amháin, bhí imní orm roimh an dorchadas,
níor chualathas mo scairteach fhann ag lorg cabhrach.
Bhí na réaltaí agus an ghealach faoi bhrat ceo,
gaoth fheanntach ag scríobadh an fhiántais.
Uair amháin chuala mé cantain an fhilimeála san oíche,
rannta ó na néalta arda
ag titim ina bpiotail ar lochán.
Uair amháin, chuardaigh mé thú sa tromcheo—
Nach n-iarrfainn a mhalairt de shuáilce
ach casadh leat arís ar oíche earraigh?

ZHAO LIHONG, An tSín (1952)

Leagan Gaeilge le Rua Breathnach